بررسی نقش سیاسی- امنیتی شبکه های اجتماعی مجازی بر امنیت ملی ج. ا.ا.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی در مرتبه استاد تمام دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 دانشیار ‌و عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما

3 دانشیار ‌و عضو هیئت علمی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

در دهه ­های اخیر، توسعه فناوری­های جدید ارتباطی موجب تحولات شگرفی در ابعاد گوناگون زندگی بشری شده و روز به روز بر اثرات آن افزوده می­شود. ­اینترنت و در­حال حاضر شبکه­ های اجتماعی مجازی به عنوان ستون فقرات فناوری­های نوین اطلاعاتی و ارتباطی در شکل­ گیری این فرایند نوین و ظهور فضاهای جدید اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی نقش اساسی دارند. مسئله نقش این شبکه‌ها بر ثبات سیاسی- امنیتی و الگوی ارتباطات اجتماعی جوامع، تبدیل به دغدغه جدی اغلب کشورها شده ­است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سیاسی- امنیتی شبکه ­های اجتماعی و تأثیر آنها بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام‌شده است. ­روش پژوهش حاضر روش تحلیل محتوای کیفی و جامعه آماری آن را صاحب‌نظران و نخبگان حوزه امنیت و فضای مجازی تشکیل داده ­اند.­ حجم نمونه در گروه مذکور بر اساس اشباع مقوله ­ها و اطلاعات شناسایی‌شده­­13 نفر بود. یافته ­های پژوهش نشان می­دهد شبکه ­های اجتماعی مجازی مانند شمشیر دولبه ­­ای هستند که می­توانند ­مجموعه ­ای از کنش­ها­ی مثبت و منفی را در محیط سیاسی- امنیتی جمهوری اسلامی ایجاد نمایند. در وضعیت فعلی­ به علت رهاشدگی و سیاستگذاری جزیره ­ای فضای مجازی در جمهوری اسلامی ایران، شبکه­ های اجتماعی آسیب پذیری کشور را در برخی مؤلفه­­­های امنیت ملی برجسته کرده­است. این شبکه­ها هم­اکنون به طور جدی در جهت تخریب و القای ناکارآمد­ی ‌نظام ج.ا.ا.، هنجار­سازی معارض، مشروعیت زدایی ساختاری از نظام سیاسی، تضعیف ­انسجام ملی و شکاف بین جامعه و حاکمیت و ایجاد زمینه تقابل مردم با نظام سیاسی­ و تضعیف باورهای ملی فعالیت می­کنند و در حوزه امنیتی نیز با کارکرد جاسوسی و پایش اطلاعات کاربران، مهیا­سازی ابزار ارتباطی گروه ­های برانداز، جمع­ آوری اطلاعات افراد و مشاغل خاص، آموزش­های مخرب در بستر شبکه­ های اجتماعی و انتقال اطلاعات طبقه ­بندی در جهت مخدوش­ سازی امنیت ملی فعالیت می­کنند. تأسیس ساختاری قدرتمند و فرا قوه ای برای سیاستگذاری و ساماندهی فضای مجازی کشور­­ و راه ­اندازی شبکه ملی اطلاعات­­ می­تواند در رفع بسیاری از مشکلات در این حوزه مؤثر ­باشد.

کلیدواژه‌ها